February 1st, 2010: DIA 2 DI FEBRUARI - WORLD WETLANDS DAY - DIA INTERNASHONAL DI ÁREANAN HÚMEDO

Áreanan húmedo salú, hendenan salú
Dia 2 di febrüari ta dia Internashonal di Áreanan Húmedo. E dia aki no solamente ta konmemorá e fecha ku a firma e tratado internashonal di Ramsar na 1971, pero tambe nos por reflehá riba e manera ku nos ta atendé ku nos medio ambiente ku tin su efekto riba nos bienestar ekonómiko. Áreanan Húmedo salú, oséano salú, i tera salú tin komo konsekuensia ku nos hendenan tambe ta salú.

Kiko ta un Área húmedo?
Un Área húmedo ta un área kaminda awa ta e faktor primordial ku ta kontrolá e medio ambiente i ku ta determiná ki tipo di mata i bestia por biba einan. Un área ta ser konsiderá un ‘Área húmedo’ ora ku tera ta tapá ku un lag di awa. Ku otro palabra, na momento ku tin awa plat. Segun e tratado di Ramsar áreanan di oséano ku un profundidat di ménos ku 6 meter tambe ta inkluí den e Área húmedo.
E Área húmedo di Boneiru ta inkluí e pal’i mangelnan i e yerbanan den fondo di Lac, nos saliñanan, nos posnan i asta e roinan i wowonan di awa.
Áreanan húmedo ku nos tin na Boneiru ku ta kai bou di e tratado di Ramsar ta; Lac, Pekelmeer, Gotomeer, Slagbaai i Klein Bonaire. Pa loke ta trata esaki nos mester remarká ku komo un isla chikitu manera Boneiru nos mester ta orguyoso pasombra nos tin sinku di e áreanan aki miéntras tin paisnan grandi ku apénas tin unu.

Dikon e Áreanan húmedo ta asina importante?
Áreanan húmedo ta un di e áreanan ekológiko mas riku i diverso na mundu, aunke hopi biaha ainda nan ta ser konsiderá komo inútil. Awendia nos sa ku e áreanan húmedo ta benefisiá hende i naturalesa na maneranan remarkabel. Nan ta ofresé un lugá pa biba esensial pa bestia, nan tin e poder di stòk awa pa prevení inundashon, nan ta protehá e kalidat di e awa, i nan ta ofresé oportunidat pa hende ku ke opservá bestia den nan ambiente natural.
Kada área húmedo ta úniko. Niun área húmedo ta hasi mesun trabou. Asta dos área húmedo ku ta parse idéntiko por tin otro funshon. Un área húmedo na parti nort di nos isla por tin otro funshon ku unu na parti sùit – apesar ku nan ta mustra mesun kos na promé bista.

Ta konosí ku áreanan húmedo ta ofresé diferente funshon ku ta hopi importante pa e ser humano:

Pa hopi tempu STINAPA ta duna informashon na e pueblo Boneriano di e áreanan húmedo ku nos tin via di artíkulo i tambe via e diferente programanan ta ofresé e skolnan. Pero tabata na 2006 ku a kuminsá pone atenshon spesífiko na e fecha importante aki.
Riba e dia aki tin diferente entrevista na radio i tambe STINAPA a skohe un skol básiko a base di un loteria. E skol  ganadó lo hasi un bishita na ‘Mangrove Centre’ den e área di Lac. Einan, nan lo tin un mainta informativo i edukashonal. E alumnonan lo hasi un eskurshon den kayak. Ku kayak nan lo por mira e palu di mangelnan mas di aserka, wak kua ta e organismonan ku ta krese na e raisnan di e palunan aki i pa motibo ku e awa plat di Lac ta asina kla, nan por wak bou di awa i mira e piskánan, yerba di laman i kwal kabes abou. Nan guia lo splika nan ta kiko ta e funshon i importansha pa naturalesa di e organismonan ku nan ta mira i ta pakiko tin di konservá nan.

 

« Close window